Młode głosy, własne ślady | Pięciodniowe warsztaty twórcze
Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki oraz Teatr Ochoty zapraszają młode osoby w wieku 14–17 lat do udziału w pięciodniowych warsztatach twórczych realizowanych wokół wystawy Dojrzewanie.
Projekt jest zaproszeniem do wejścia w przestrzeń wystawy poprzez własne doświadczenie, język i wrażliwość. Punktem wyjścia są pytania: Co się we mnie uruchamia, kiedy patrzę na sztukę? Co mnie dotyka, drażni, zawstydza, ciekawi lub odpycha? Czy mogę dodać własny głos do tej wystawy?
Podczas pięciu dni osoby uczestniczące będą pracować z narzędziami: pedagogiki teatru, performansu, dramaturgii, twórczego odbioru sztuki współczesnej.
Warsztaty będą odbywać się w następujących terminach: 6–10 lipca w godzinach 10–15 w przestrzeni Zachęty i Teatru Ochoty
Wystawa stanie się przestrzenią działania, interpretacji i eksperymentu. Każda osoba wybierze jeden element ekspozycji (dzieło, obiekt, film, instalację), z którym wejdzie w autorski dialog.
Efektem warsztatów będzie wspólna performatywna trasa po wystawie złożona z:
- działań i gestów
- mikroopowieści
- tekstów i instrukcji
- sytuacji tworzonych przez osoby uczestniczące
Finał
10 lipca (piątek) o godz. 18 w przestrzeni wystawy odbędzie się otwarty dla publiczności performans Młode głosy, własne ślady. Publiczność zostanie zaproszona do przejścia trasy stworzonej przez młode osoby, by doświadczyć wystawy poprzez działania, głosy i perspektywy uczestników i uczestniczek.
Jak się zgłosić: odpowiedz na pytanie w formularzu (≤150 słów):
Jakie pytanie od dorosłych chciałbyś dziś usłyszeć i dlaczego?
Czekamy na zgłoszenia od osób indywidualnych w wieku 14–17 lat (do 15 osób). Zgłoszenia przyjmujemy do 2.07.2026 lub do wyczerpania miejsc przez formularz zgłoszeniowy na stronie Zachęty
Na pierwsze spotkanie należy przynieść zgody podpisane przez rodzica/opiekuna. Wszystkie niezbędne zgody zostaną dostarczone drogą mailową.
Prosimy również o zgłoszenie do nas potrzeb uczestników w celu zapewniania dostępności (istnieje możliwość tłumaczenia warsztatów na PJM, audiodeskrypcji, asysty).
01.05 – 20.09.2026
Dojrzewanie
Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki
kuratorki: Katarzyna Kołodziej-Podsiadło, Joanna Kordjak oraz Julia Marchand
Osoby artystyczne biorące udział w wystawie i programie publicznym: Mohamed Bourouissa; Dasha Chechushkova & fra fra fra (Awgust, Pavlo Chechushkov, Oksana Holovach, Nika Klianchyna, Mikki, Nika Lutsiuk, Téru, Katia Vazhynska, Alisa Yarova); Chiki; Matt Copson; Andro Eradze; fantastic little splash; Aneta Grzeszykowska; Ane Hjort Guttu; Eva Koťátková; Ant Łakomsk; Ania Nowak oraz Stefania Sural, Natasha Trompiz, Helena Wicher; Liselor Perez; Marta Romankiv i Weronika Zalewska oraz Vasyl Buzenko, Marianna Zofia Grabowska, Max Hańderek, Anna Koniak, Tony Koniak, Dominika Shashkun; Anhar Salem; Magda Szpecht; Gisèle Vienne; Jaśmina Wójcik
W jaki sposób sztuka współczesna opisuje czas przejścia od dzieciństwa do dorosłości i problemy, z którymi mierzą się dziś osoby nastoletnie? Czy narzędzia artystyczne mogą im pomóc w budowaniu relacji i tworzeniu alternatywnych form komunikacji w chaotycznym świecie natłoku obrazów i informacji? Czy są w stanie dać realne wsparcie w przeżywanych przez nich kryzysach emocjonalnych i przywrócić poczucie sprawczości?
Wspólnym wątkiem prezentowanych na wystawie filmów, instalacji i obiektów jest doświadczenie dojrzewania w realiach współczesnego świata. Z jednej strony, wojna tocząca się w bliskim sąsiedztwie i katastrofa klimatyczna wzmacniają w osobach nastoletnich przeświadczenie o braku pewnej przyszłości, z drugiej, doświadczają na co dzień przemocy rówieśniczej i systemowej, będącą jedną z głównych przyczyn kryzysu zdrowia psychicznego. I wreszcie chaos wynikający z natłoku obrazów, fake newsów i nieustająca presja wywierana przez media społecznościowe.
Zaproszeni do wystawy artyści, artystki i osoby artystyczne przyglądają się granicom między dzieciństwem a dorosłością. Laserowa opera Matta Copsona Age of Coming opowiada o procesie dorastania i towarzyszących mu egzystencjalnych niepokojach. Inne prace dotykają takich problemów jak trudność z akceptacją swojej cielesności czy poszukiwanie tożsamości seksualnej połączone ze wstydem i lękiem przed oceną i odrzuceniem. Powracającym tematem jest samotność, wycofanie, a jednocześnie tęsknota za przynależnością do grupy. Gisèle Vienne i Mohamed Bourouissa zwracają uwagę na narzędzia systemowej przemocy wykorzystywane w strukturach rodzinnych i społecznych, które służą pozbawieniu osób nastoletnich głosu i sprawczości, podkreślając jednocześnie ogromny polityczny potencjał tej marginalizowanej grupy społecznej. Anhar Salem podejmuje temat cyberprzemocy, a Magda Szpecht w swojej interaktywnej instalacji, a także kolektyw fantastic little splash w ramach warsztatów realizowanych w trakcie wystawy skupiają się na współczesnych zagrożeniach, jak np. polityczna manipulacja poprzez media społecznościowe, jednocześnie wskazując możliwości świadomego i twórczego wykorzystania narzędzi cyfrowych.
Punktem wyjścia dla wystawy było pytanie o rolę instytucji kultury i narzędzi artystycznych jako niosących realne wsparcie osobom nastoletnim wobec poważnego kryzysu zdrowia psychicznego tej grupy wiekowej, przy jednoczesnej niewydolności systemu opieki psychiatrycznej i psychologicznej oraz kryzysu systemu edukacji. Chodziło o stworzenie przestrzeni, w której głosy osób nastoletnich mogą wybrzmieć na różne sposoby. Dlatego szczególne miejsce zajmują tu realizacje stworzone kolektywnie przez nich we współpracy z artystkami: Martą Romankiv i Weroniką Zalewską czy Anią Nowak. Ważnym punktem ekspozycji jest instalacja zaprojektowana przez Dashę Chechushkovą, w ramach której prezentowane są prace kilkunastu młodych osób z ukraińskiego kolektywu fra fra fra.
Młode głosy, własne ślady | Pięciodniowe warsztaty twórcze
